Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 03/3/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu tư xây dựng, có hiệu lực từ ngày 03/3/2021, thay thế Nghị định 59/2015/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 42/2017 và 100/2018). Đây là văn bản pháp lý nền tảng mà mọi Chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị tư vấn đều phải nắm vững.
📌 Phạm vi áp dụng: Nghị định áp dụng cho tất cả dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công, và một số trường hợp sử dụng vốn khác theo quy định của Luật Xây dựng 2020.
1. Phân loại dự án và phân cấp thẩm quyền
Nghị định 15/2021 tiếp tục phân loại dự án theo nguồn vốn và quy mô, đồng thời phân cấp mạnh hơn cho các địa phương trong việc thẩm định và phê duyệt:
- Dự án quan trọng quốc gia: Tổng mức đầu tư từ 10.000 tỷ đồng trở lên — Quốc hội quyết định chủ trương
- Dự án nhóm A: Tổng mức đầu tư từ 2.300 tỷ đồng trở lên (tùy lĩnh vực) — Bộ/UBND cấp tỉnh phê duyệt
- Dự án nhóm B: Từ 120 tỷ đến dưới ngưỡng nhóm A
- Dự án nhóm C: Dưới 120 tỷ đồng — được phép áp dụng quy trình rút gọn
2. Điểm mới về thẩm định thiết kế và dự toán
Đây là nội dung thay đổi quan trọng nhất ảnh hưởng trực tiếp đến công tác tư vấn xây dựng:
2.1. Bãi bỏ thẩm định thiết kế cơ sở riêng lẻ
Nghị định 15/2021 không còn yêu cầu thẩm định thiết kế cơ sở tách biệt như trước. Thay vào đó, nội dung thiết kế cơ sở được tích hợp và thẩm định cùng với báo cáo nghiên cứu khả thi (FS). Điều này giúp rút ngắn đáng kể thủ tục hành chính.
2.2. Phân cấp thẩm quyền thẩm định
| Loại công trình | Cơ quan thẩm định thiết kế | Cơ quan phê duyệt |
|---|---|---|
| Công trình cấp đặc biệt, cấp I | Bộ chuyên ngành | Chủ đầu tư (sau khi có ý kiến Bộ) |
| Công trình cấp II trở xuống (vốn nhà nước) | Sở chuyên ngành tỉnh | Chủ đầu tư |
| Dự án vốn tư nhân | Cơ quan có thẩm quyền cấp phép XD | Chủ đầu tư tự phê duyệt |
2.3. Tổ chức thẩm định tư nhân
Điểm đột phá của Nghị định 15/2021 là cho phép tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực tham gia thẩm tra thiết kế theo hình thức dịch vụ — không nhất thiết phải là cơ quan nhà nước. Đây là cơ hội lớn cho các đơn vị tư vấn có chứng chỉ thẩm tra như ATP., JSC.
3. Quy định mới về giám sát thi công
Nghị định quy định rõ ràng hơn về trách nhiệm và quyền hạn của tư vấn giám sát:
- Tư vấn giám sát phải có mặt thường xuyên tại công trường theo đúng kế hoạch được phê duyệt
- Phải lập và lưu trữ nhật ký giám sát đầy đủ theo mẫu quy định
- Có quyền yêu cầu tạm dừng thi công khi phát hiện nguy cơ mất an toàn hoặc vi phạm thiết kế
- Chịu trách nhiệm liên đới với nhà thầu về chất lượng các công việc đã nghiệm thu
⚠️ Lưu ý quan trọng: Theo khoản 4 Điều 120 Luật Xây dựng 2020 và hướng dẫn tại Nghị định 15/2021, tư vấn giám sát không được kiêm nhiệm vai trò nhà thầu thi công hoặc cung cấp vật tư cho cùng một công trình đang giám sát.
4. Điều chỉnh dự án và quyết toán
Nghị định 15/2021 mở rộng hơn các trường hợp được điều chỉnh dự án không cần phê duyệt lại:
- Điều chỉnh tổng mức đầu tư không vượt 10% so với phê duyệt ban đầu (trước đây là 5%)
- Điều chỉnh tiến độ thực hiện không vượt 12 tháng so với kế hoạch
- Cho phép vừa thực hiện vừa điều chỉnh với một số hạng mục không ảnh hưởng đến tổng thể
5. Ảnh hưởng thực tế đến công tác tư vấn
Căn cứ Nghị định 15/2021, các đơn vị tư vấn xây dựng cần điều chỉnh quy trình làm việc như sau:
- Lập FS: Bổ sung đầy đủ nội dung thiết kế cơ sở vào báo cáo — không còn tách thành 2 giai đoạn riêng
- Hồ sơ thẩm tra: Chuẩn bị đủ tài liệu theo Phụ lục I của Nghị định để cơ quan thẩm định không phải yêu cầu bổ sung nhiều lần
- Giám sát: Thiết lập hệ thống nhật ký điện tử, lưu ảnh chụp từng công đoạn theo đúng quy định
- Nghiệm thu: Lập đầy đủ hồ sơ nghiệm thu theo mẫu tại Phụ lục VIII — Nghị định
• Nghị định 15/2021/NĐ-CP ngày 03/3/2021 của Chính phủ
• Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 (sửa đổi 2020)
• Thông tư 06/2021/TT-BXD hướng dẫn một số nội dung về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình
Bài viết do Phòng Kỹ thuật ATP., JSC biên soạn nhằm mục đích tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho dự án của bạn, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi.